De Backlog: Hellblade: Senua’s Sacrifice

Het heeft maar een klein jaar gekost, maar Hellblade: Senua’s Sacrifice mag eindelijk van de backlog gestreept worden. Maandenlang had ik immens respect voor wat Ninja Theory hier neer heeft gezet, en toch kon ik mezelf zelden over de streep trekken om er daadwerkelijk doorheen te ploegen. Senua’s avontuur uitzitten is zwaar en vooral intens ongemakkelijk, maar al dat discomfort is niet voor niets geweest… Toch?

Dieper en dieper

Hellblade vertelt het meeslepende verhaal van Senua, een Keltische strijdster op zoek naar wraak en bezinning tegenover de Noormannen die haar thuisoord geplunderd hebben. Een tour de force die haar uiteindelijk naar de poorten van hun mythologische hel moet leiden, met alle ongoddelijke gevaren van dien.

Aanvankelijk klinkt dat als dertien in een dozijn actievermaak, ware het niet dat Senua’s afdaling meer intern dan extern is. Het kwaad dat ze met man en macht wil overwinnen, vind je niet per se aan het einde van haar zwaard, maar eerder verborgen in haar eigen geest.

Nog voordat we Senua überhaupt te hulp mogen schieten in haar queeste, wordt al duidelijk wat er “mis” is: Senua is door haar trauma’s in een voortdurende psychose terecht gekomen. Ze hoort stemmen, ziet hallucinaties en leeft meer dan eens in meerdere realiteiten, allemaal dwars door elkaar heen.

Bijgestaan door al die mentale drukte, mag jij met Senua de diepte in dwalen. Alsmaar dieper in het Noorse hellandschap, en daarmee dus ook dieper in haar eigen, verdraaide ziel.

Aandacht voor de aftakeling

Die psychische, verhalende factor is niet alleen wat Hellblade onderscheidt van menig ander actie-avontuur, het is per direct wat deze game uniek in zijn soort maakt. Met de soms fragiele Senua worden entertainmenttaboes doorbroken, naast het gegeven dat dit soort mentale malaise ook inzichtelijk wordt gemaakt voor hen die er geen ervaring mee hebben.

Voor dat stukje mental health awareness zet Ninja Theory zich overigens nog altijd in, wat zonder meer mooi is om te zien.

De gehele core feature is door Ninja Theory dan ook tactvol opgebouwd. Aan de hand van samenwerkingen met psychische experts, heen-en-weer met ervaringsdeskundigen, levensecht binauraal geluid én geslaagd acteerwerk, komt een angstvallig realistische vertolking van een psychose tot stand — aldus patiënten van soortgelijke verschijnselen. Het voelt als een speelbaar stukje waanzin, hoe vreemd dat misschien ook klinkt.

Senua’s neerwaartse spiraal is daardoor gigantisch confronterend, maar zelden betuttelend. De gehele psychose wordt niet neergezet als een cartoonesk kwaad, het vormt eerder de complete achtbaanrit waar Senua zich in waant. Soms neemt het horrorproporties aan, andere keren is het pure verwarring, dan is het plots een eindeloos gevecht tegen obscure schimmen.

En juist als je denkt Senua’s “duisternis” doorgrond te hebben, dan is het ineens prachtig, met ontroerende flashbacks vol warme tinten en geruststellende stemmen uit haar verleden. Er is geen touw aan vast te knopen, en dat is precies de bedoeling.

Als speler raak je zelf de weg kwijt in wát Senua’s psychose nu precies is. Wat is “echt” en wat zijn hallucinaties vanuit haar geest? Strikvragen natuurlijk, want Senua beleeft haar eigen realiteit, en dus zal jij die met haar moeten doorstaan…

Te veel van het “goede”

Hoe Hellblade je eigen bewustzijn uitput met stemmen in je kop en een voortdurend veranderende realiteit, is de voornaamste reden waarom ik de game als overweldigend heb ervaren. In de juiste omstandigheden (lees: in een pikdonkere kamer met je koptelefoon op) is Hellblade met regelmaat iets waarvan je even een pauze wilt nemen. Soms duurde die broodnodige time-out een avond, andere keren bleek het een maand of twee.

Enerzijds is dat een fantastisch compliment richting de makers van een psychose-simulator als deze — het voelt écht alsof ik er uit wil ontsnappen — anderzijds maakt het de game ook ongekend onplezierig. Dat is de bedoeling, natuurlijk, maar her en der lijkt het alsof Ninja Theory het er wellicht te dik op heeft gelegd. Zo dik dat het mogelijk afbreuk doet aan de game an sich.

Een deel van Senua’s verdraaide geest maakt bijvoorbeeld van de omgeving een reeks interessante puzzeltjes, maar die keren wel overdreven vaak terug. Tot vervelens toe vaak, zelfs. Patronen herkennen (en voortdurend herhaling zien) in wanorde zou een symptoom van de psychose moeten zijn, maar in gameplay-termen voelt het al snel overmatig — en vooral later ook te simplistisch.

Hetzelfde geldt voor het gros van de gevechten. Het gehele combat-systeem is relatief basaal om te achterhalen, maar wordt vaak onnodig lang opgerekt én ontnomen van vergevingsgezindheid. Combineer dat met een gebluft permadeath systeem, en het geheel smelt al snel samen tot een bundel nodeloze frustratie. Waarschijnlijk is dat wederom “de bedoeling”, maar dat maakt de game niet beter, enkel minder vermakelijk.

Puur uit respect of nieuwsgierigheid streef je dan misschien door, maar de game herinnert je er voortdurend aan dat de ervaring allesbehalve prettig is. Soms is dat in het kader van “zo kan een psychose nu eenmaal zijn”, maar net zo vaak lijkt het onder het vaandel “nu is de game iets langer” te vallen.

Pracht en kwaal

Herhaling daargelaten, moet Ninja Theory zonder twijfel geprezen worden voor wat de Britten hier neergezet hebben. Voor een middensegmentprijs krijg je een unieke beleving terug, een die getuigt van kunde en talent, ongeacht de minpunten. Nooit ervoer ik een stuk entertainment dat me bij vlagen zó ongemakkelijk liet voelen; niet wetende waar ik aan toe was of wat er gebeuren kon.

Van de verwilderde stemmen die door je hoofd tollen tot aan de verwezenlijking van ál het licht en donker in Senua’s realiteit; het is ongekend mooi en wanstaltig tegelijkertijd. Bijtijds worden die motieven en thema’s misschien langdradig opgerekt of rijkelijk herhaald, maar dat neemt niet weg dat de “hoogtepunten” van Senua’s avontuur niet te vergelijken zijn met wat we tot dusver hebben mogen ervaren in games.

Eindoordeel

Ook twee jaar na dato is Hellblade: Senua’s Sacrifice een titel die je nog goed op kan pakken, mits je eigen mentale welzijn nog tegen een paar rake klappen kan. Toegegeven, de psychotische afdwaling is absoluut niet voor iedereen, maar voor de gamers die “iets anders” willen ervaren in hun gebruikelijke actie-avonturen; knock yourself out. Dim die lichten, monteer je beste koptelefoon op je oren en confronteer Senua’s kwellingen, samen met alle andere stemmen in haar hoofd.

De kanttekeningen van het geheel bevinden zich overduidelijk in een overdaad aan gameplay-rek en -repetitie, maar daar kán je doorheen prikken. Uiteindelijk levert Hellblade genoeg gepaste, spirituele diepgang (én prachtige aangezichten) om de herhaling te verantwoorden, zolang je zelf niet gillend gek wordt van de zoveelste Viking-puzzel of een reeks eindeloze gevechten.

Hellblade: Senua’s Sacrifice is inmiddels te verkrijgen op pc (Steam of GOG), PlayStation 4, Xbox One (ook via Xbox Game Pass) en Nintendo Switch. Op pc is Hellblade bovendien na launch nog voorzien van een gratis VR-modus.

De game kent een richtprijs van circa 29,99 euro, maar wordt met regelmaat afgeprijsd op allerlei platformen.

Anoniem reageren

Hallo, leuk dat je wilt reageren, maar je bent niet ingelogd. Heb je wel een account dan kun je hier inloggen. Heb je geen account? klik hier om te registreren of post als gast hieronder.

  1.   
    segin's avatar

    Goed stuk, Tom. Ik heb Hellblade ook onlangs uitgespeeld en vond het een fantastische ervaring. Emotioneel, intens en bovenal uniek. Het hoogtepunt vond ik Odin’s Trials.

    De puzzels stoorde ik me niet aan. Vond het juist fijn om die rust te ervaren, maar dan wel gelovende in de perma death. Dat maakte de gevechten zo intens… Die illusie hoort echt bij de ervaring.

    Vanuit de gameplay gezien is het inderdaad niet bijzonder, maar de manier waarop Ninja Theory het verpakt heeft is knap gedaan. Ook erg overtuigend geacteerd.

    Des te jammerder vind ik het dat hun volgende game zo anders is. Een Hellblade 2 hoeft van mij niet, maar had wel graag iets soortgelijks gezien.

    Er staat trouwens een dev diary op het YouTube-kanaal van Ninja Theory. Zeker interessant voor de fans.

    Oh, wat je schrijft over spirituele diepgang: helemaal mee eens. Moet je eens googlen op “Hellblade quotes”! Dat soort diepgang zou ik graag meer zien in games. Iemand aanraders?

  2.   
    Tom Kauwenberg's avatar

    @segin: Heel erg fijne input, dit. Thanks!

    Ik kan me ook volledig voorstellen dat de herhaling andere mensen inderdaad wel aanstaat, maar voor mij voelde dat soms gewoon als pure filler. Ik kwam naar Hellblade (en bleef hangen) voor het intense verhaal — iets waar sommige puzzels en gevechten maar bar weinig aan bijdroegen.

    Desalniettemin ben ik gigantisch te spreken over de momenten waarin Hellblade wél een sterk geheel vormt; wanneer de gameplay en het verhaal echt samensmelten tot één krachtige message. Man, dat is prachtig. Heb tot drie keer toe heerlijk vies mogen huilen na/tijdens een emotioneel gevecht. Big mood shit.

    De naslagwerken die gemaakt zijn rondom de productie, het acteerwerk en vooral de awareness zijn inderdaad dikke aanraders. Goede zaak dat dit soort unieke projecten voorzien worden van interessante (en vrij educatieve) documentatie.

  3.   
    Anoniem-1505148024's avatar

    ik snap de hype van deze game niet echt. er wordt gedaan alsof depressie een taboe is terwijl gewoon niet zo is. het probleem is eerder dat mentale stoornissen genormaliseerd worden, wat heel kwalijk is. de graphics vond ik mooi maar het spel zelf was gewoon weird en deprimerend. ik speel games voor de lol niet om mezelf kut te voelen.

  4.   
    Tom Kauwenberg's avatar

    @Anoniem-1505148024: Depressie is tegenwoordig inderdaad niet echt taboe meer, zou ik zeggen. Genoeg muziek, films en games die daar op respectvolle manier een thema van maken.

    Psychose is een ander verhaal. Noem één stuk entertainment (of, moeilijker nog: specifiek een game) die dat onderwerp op een tactvolle manier tackelt, zonder er meteen een psychopathische slechterik van te maken. Dát maakt deze game uniek.

    Maar hè, ik snap volledig dat Hellblade niet voor iedereen is. Ik vond het immens interessant en (ook qua onderwerp) erg mooi gebracht, maar even goede vrienden als je dat soort thema’s liever niet terugziet in je games. Kwestie van smaak.

  5.   
    segin's avatar

    @Tom Kauwenberg: Ja, ik snap je wel. De puzzels droegen inderdaad niet heel erg bij aan het verhaal.

    Wat ik trouwens ook interessant vond waren die stenen, die meer optioneel waren, maar je van alles vertelde over de Noordse mythologie. De authentieke verhalen hoor ik persoonlijk liever dan de Marvel-verbasteringen.

  6.   
    Ik kom Harambe wreken's avatar

    Vond het wel een gave ervaring, de stemmen die je hoort laten je soms echt ongemakkelijk of paranoïde voelen en de wereld ziet er ruig en soms dood uit. De combat is wel inderdaad heel simpel en wordt snel saai, zelfde met sommige puzzels.

  7.   
    Tom Kauwenberg's avatar

    @Ik kom Harambe wreken: Precies dit, ja. Hele brute en sfeervolle ervaring, 10/10 ongemakkelijke gevoelens. Vond alleen dat “oprekken” van de spelduur zo jammer.

    Wat ik trouwens ook vet vond aan dat stemmenwerk, is dat het niet altijd “slecht” was. Natuurlijk, je wordt er helemaal para van, maar sommige van de stemmen lijken best wel veel vertrouwen in Senua te hebben, of haar/jou juist te helpen met de gevechten en puzzels.